loading

Wyszukiwarka: Przewodnik贸w, Instruktor贸w, Pilot贸w wycieczek

(np: Warszawa, Karkonosze, Tatry)

Ostatnio zarejestrowali si臋:

Krzysztof Oczkowski
Janusz Balkowski
Jacek Robak
Sebastian Kalici艅ski
Jeszcze kilka s?體 o moim mie?cie czyli o Ustce
Ustka, miasteczko le??ce w s?siedztwie obszar體 chronionego krajobrazu i dw骳h rezerwat體 przyrody; droga do S?owi?skiego Parku Narodowego liczy kilkana?cie kilometr體.

Status uzdrowiska Ustka uzyska?a w?a?nie za spraw? obfito?ci sosnowych las體 w okolicy oraz po?o?enia nad Ba?tykiem, powietrza bogatego w jod, a tak?e z?? borowiny i ?r骴e? solanki.
Badana prowadzone w Ustce przez pozna?ski Instytut Balneologii i Medycyny Fizykalnej wykaza?y obecno?? tzw. poduszki hydrotermicznej nad usteckim kana?em portowym, a to za spraw? utrzymuj?cej si? r?nicy temperatur wody i powietrza nad portem. Dzi?ki temu wszelkie zapylenia opadaj? nad kana?em, nie przedostaj?c si? na stron? wschodni? miasteczka. Jednocze?nie po?o?enie Ustki na niewielkim cyplu wystawia j? na wp?ywy otwartego morza i wiatru z zachodu i p?nocnego zachodu. W efekcie tak?e na zach骴 od portu powietrze jest nadzwyczaj ?wie?e.
Zaciekawi? mo?e r體nie? to, ?e odnotowywane na wszystkich mapach morskich ?wiata anomalie magnetyczne w usteckim rejonie wi??? si? nie tylko z pomy?kami kompasu, ale te? z nieprzeci?tnie wysok? zawarto?ci? magnezu w ?rodowisku naturalnym. Mieszka?cy miasta nie musz? wi?c uzupe?nia? niedobor體 tego pierwiastka, powszechnie obecnych gdzie indziej.

D?ugie, coraz d?u?sze....... Po?owa XIV wieku. Drewniane skrzynie wype?nione kamieniami zatapiano, wzmacniaj?c je dodatkowo palami. Tak powstawa?y pierwsze falochrony w Ustce, d?ugie na 55 metr體.
Obecny kszta?t falochrony zyska?y w 1903 roku, gdy zako?czono ich przebudow?. Wyd?u?y?y si? w體czas i poszerzy?y, a resztki poprzedniej g?體ki (z lat 60-tych XIX wieku) zachodniego falochronu wida? do dzi?, otoczone szerok? ??t? barier?.Wewn?trz kana?u ko?ysa?y si? niegdy? wios?owe ?骴eczki z letnikami, nie wadz?c kutrom, kt髍e oznaczono, czarno na bia?ym, literami STO. Skr髏 od Stolpm黱de, bo tak zwa?a si? przed wojn? Ustka. Na zachodnim nabrze?u portowym dzia?a?a sezonowa stacyjka kolejowa z wiat? wspart? na brzozowych balach. W jej cieniu, popijaj?c lemoniad? ze stacyjnego sklepiku, oczekiwali na letni? kolejk? wczasowicze. Mi?dzy schodkami zachodniego i wschodniego nabrze?a kursowa? te? prom - ?骴? wios?owa lub przeci?gana na linie od brzegu do brzegu. Ze wschodniego falochronu schodzono po ma?ych schodkach na pla??. Mo?na by?o przysi??? na ?aweczce na piasku lub uda? si? dalej na wsch骴. Najch?tniej promenad?.

Nadmorski park spacerowy urz?dzono w 1875 roku, wzd?u? nadmorskiego trotuaru sadz?c m?ode drzewka i stawiaj?c filigranowe ?aweczki oraz gi?te krzes?a. Urocze, cho? dalece mniej wygodne od dzisiejszych, obleganych przez zawsze gotowe na s?oneczn? k?piel starsze panie, dop髃i nie zdmuchnie ich gor?cy beat zabawy w ?rodku sezonu. U schy?ku XIX wieku wzd?u? promenady powsta?y te? pierwsze restauracje i letnie ogr骴ki, zapraszaj?ce na ciastko i orze?wiaj?ce napoje. Do dzi? zachowa?a si? jedna z najstarszych (cho? szacowny wiek ukrywa pod wsp?czesnym liftingiem), znana pod nazw? Citi Bar, oraz jej pi?kny zaniedbany s?siad, dawny Pawilon Zdrojowy, niegdy? znakomity lokal, goszcz?cy przed pierwsz? wojn? w pokojach hotelowych, restauracji i kasynie.

Jeszcze kilka s?體 o moim mie?cie czyli o Ustce

Prze?om przyni髎? rok 1752, kiedy to doktor Richard Russel og?osi? w swej rozprawie, ?e woda morska zdrowiu jednak s?u?y. Ustka, podobnie jak inne nadmorskie uzdrowiska, rozkwit?a, by w XIX wieku przywita? wreszcie pierwszych turyst體. Ci szukali czego? wi?cej ni? tylko leku na podagr?: zakosztowali w morskim piasku pod stopami. Stopami zreszt? obutymi. W sukience, bermudach, rajstopach, kapelusiku i trzewiczkach panie sz?y do wody. I zaraz z niej pierzcha?y, nie maj?c szczeg髄nej uciechy w brodzeniu w wodzie, gdy wok? kolan pl?ta?a si? ca?a ta materia. Tym sposobem Ustka zyska?a nowe oblicze kurortu.

Istnieje legenda " O dw骳h Ja?kach, co Ustk? sprzedali "....
Wcze?niej u uj?cia S?upi znajdowa?a si? osada rybacka. W XIV wieku zakupili j? od dw骳h znakomitych rycerzy Ja?ka ze S?awna i Ja?ka z Dar?owa, s?upscy mieszanie. Cena mo?e dzi? zaskoczy?. Rok po roku S?upsk przekazywa? na rzecz obu pan體 jedn? par? but體. Wraz z Ustk? s?upszczanie nabyli pas ziemi wzd?u? rzeki szeroki na 19 metr體. Pasem tym szli utrudzeni w?骳zkowie, ci?gn?c za sob? wy?adowane ?odzie. Do przej?cia mieli 35 kilometr體, a droga d?u?y?a si? jeszcze przez silny rzeczny pr?d. Dobra koniunktura potrwa?a do ko?ca wieku XVI, gdy kwit?y interesy w porcie. Potem jednak Ustka podupad?a, a to za spraw? wojen, epidemii i po?ar體, gdy miejscowo?? straci?a na znaczeniu skurczona do ledwie 15 dom體.


Rozw骿 gospodarczy Pomorza nasta? dopiero w latach trzydziestych XIX wieku. Wraz z nim od?y?a i Ustka. W 1830 roku otworzy?a oficjalny rejestr wczasowicz體. Zrazu niezbyt popularna go?ci?a w 1832 roku 38 rodzin, by dziesi?? lat p?niej odnotowa? pierwszy wczasowy boom: 400 os骲 odwiedzi?o Stolpm黱de. Pod tak? w?a?nie nazw? na mapach, wskazuj?c? po?o?enie u uj?cia S?upi, znana by?a przez wieki miejscowo??.

Przed I wojn? ?wiatow? Ustka wygl?da?a mniej wi?cej tak : na wysokich palach omywanych przez fale zachodniej pla?y ci?gnie si? d?ugi drewniany budynek m?skiej przebieralni, Herrenbad. D?entelmeni za?ywaj?cy morskich k?pieli docierali do? pomostem. Zrzucali fraki i surduty, gotowi na spotkanie z ?ywio?em. Ale nie wszyscy. Niekt髍zy, co m?odsi, wymykali si? cichcem na wsch骴 od portu. Tam pla?owa?y panie. Gmina ustecka, na d?wi?k pisk體 zawstydzonych dam, zatrudni?a w 1893 roku stra?nika: koniec z podgl?daniem, mili panowie! Pot??ny sztorm, szalej?cy w Sylwestra 1913 roku, poch?on?? jednak kabiny dam i przebieralnie pan體. Na ich miejsce ku uciesze p?ci brzydkiej pobudowano na wsch骴 od molo koedukacyjny zak?ad k?pielowy. Zacz??o si? wsp髄ne rodzinne pla?owanie.
Pla?owanie to wynalazek ca?kiem niedawny. K?piele s?oneczne d?ugo nie by?y w modzie, a na pla?? mo?na si? by?o uda? co najwy?ej jesieni?, by zapolowa? na drozdy, przysmak godzien szlachetnego podniebienia. A k?piele? C? za szata?ski pomys?! Gorszy?y skromne oczy, wszelkich chor骲 by?y zarzewiem, dobre co najwy?ej dla plebsu. Ale i plebs k?pa? si? bardziej dla higieny, ni? dla przyjemno?ci. Ma?o kto w體czas potrafi? p?ywa? by?a to umiej?tno?? rzadka tak?e w?r骴 ?eglarzy tej doby.

Jeszcze w XIX wieku na promenadzie od strony portu otwarto kilka restauracji. Wybrukowanie drogi do S?upska, kt髍? kursowa? mia? dwa razy w tygodniu dyli?ans, a potem tak?e otwarcie linii kolejowej pod koniec XIX wieku przyci?gn??o nowych mieszka?c體 i pomno?y?o inwestycje. Wznoszono wille, w tym g髍uj?c? dzi? nad promenad? Will? Red, kt髍? wraz z zachowanymi stajniami pobudowa? wprost na wydmie s?upski przemys?owiec, Conrad Westphal, amator konnych wycieczek wzd?u? pla?y. Powstawa?y pensjonaty i sopockim wzorem ?azienki.

Tutaj, w usteckiej Warmhalle, czyli zak?adzie przyrodoleczniczym, kuracjusze oddawali si? k?pielom w podgrzewanej morskiej wodzie t?oczonej ruroci?giem ze wschodniego brzegu. Port zyska? w tym czasie nowe falochrony i baseny portowe, kt髍e bez wi?kszych zmian istniej? do dzi?. W jego pobli?u stan??, ozdobiony kolumnami, dziesi?tkami tralek i przestronnymi tarasami, Kurhaus Pawilon Zdrojowy, goszcz?cy odt?d ?mietank? towarzysk?. Ta coraz ch?tniej przedk?ada?a Ustk? nad Sopot, ucztuj?c w znakomitej restauracji i oddaj?c si? hazardowi w salach kasyna Pawilonu. Kurhaus, zamieniony po latach na o?rodek wczas體 pracowniczych, do?ywa? swych dni pod nazw? 凜zar PRL-u, by dzi? domaga? si? renowacji.



?lady dawnej Ustki widoczne s? co krok, tak?e za spraw? rewitalizacji kamieniczek i rybackich chat. Nie zmieni? si? uk?ad uliczek w pobli?u morza, ograniczonych ulic? Marynarki Polskiej, zwan? niegdy? Hauptstrasse, czyli ul. G?體n?, i Kosynier體. Tu, w Zau?ku Kapita?skim (spacerowicz odnajdzie go bez trudu), wznosi? si? kiedy? ko?ci?ek, a wok? niego domy najzamo?niejszych mieszczan, kapitan體 i szypr體, trwaj?ce po dzi? dzie? na kilkusetletnich fundamentach. Ko?ci?ek rozebrano z ko?cem XIX wieku, gdy okaza? si? na tyle ciasny, ?e miejsca w ?awach zajmowano na godzin? przed nabo?e?stwem. Gdy jednak wznoszono now? ?wi?tyni?, le??cy dzi? w sercu miasta neogotycki ko?ci? z czerwonej ceg?y, mieszka?cy mieli budowniczym za z?e lokalizacj? tak daleko 剒a wsi?. Lata II wojny przynios?y zast骿 rozwoju miasteczka, gdy ruch w porcie niemal zamar?. Po wojnie mieszka?cy zmuszeni byli opu?ci? Ustk?. Ch?tni, by zosta? i przyj?? obywatelstwo polskie, wyzbywaj?c si? niemieckiej narodowo?ci, musieli udowodni?, ?e zno?nie w?adaj? j?zykiem polskim. Jednak nikt z mieszka?c體 Ustki tego kryterium nie spe?ni?.
W owym czasie szukano te? nowej nazwy dla portowego miasteczka. Spo?r骴 kliku, funkcjonuj?cych w體czas Nowy S?upsk, Uszcz, Uj??, Postomin i S?upiouj?cie w 1947 roku wybrano w?a?nie Ustk?, co w j?zyku kaszubskim oznacza 剈j?cie.

 

Komentarze 

 
#1 Michal Konopkaa 2016-07-15 10:31
Cytowa膰
 
 
#2 Jacek Przypadek 2016-07-19 12:39
Jak najbardziej polecam to miasto
Cytowa膰